Noże uniwersalne, ciekawe zjawisko - leksykon noży, część 5

Kiedy dostałem zaproszenie od 2 programu TVP, by nieco opowiedzieć o nożach kuchennych, jednym z problemów intrygujących redakcję było pytanie: czy istnieje nóż uniwersalny, jeden do wszystkiego? Z przykrością trzeba było obalić mit – nie ma takiego noża. Istnieje, a i owszem, nóż uniwersalny, przez kogoś tak przekornie nazwany. Ale, uniwersalnym jest, co tu dużo kryć, wyłącznie z nazwy. Praktyka pokazuje, że nadaje się do stosunkowo niewielu kuchennych zdań.

Nóż uniwersalny, wbrew temu, co można o nim pomyśleć, potrafi i dużo i niewiele zarazem. Sporo, bo może posłużyć wielu kuchennym czynnościom. Niewiele, bo z racji, z reguły, niedużych rozmiarów, ma swoje ograniczenia. I tak, np. jeśli nie dysponujemy w kuchni nożem do filetowania mięs, sprawnie gotujący poradzi sobie z pomocą noża uniwersalnego z wycięciem całkiem zgrabnych płatów mięsiwa.

 

Niewielkich rozmiarów ostrze noża uniwersalnego poradzi sobie z małymi kawałkami mięs

 

Nóż do mini-siekania

Nożem uniwersalnym można też, przy odrobinie dobrej woli i przy zachowaniu odpowiednich parametrów, siekać. Jednak, nieco nieudolnie, posieka nim tylko osoba o niewielkich dłoniach. Sporej postury kucharz nie sięgnie nawet po takiego malucha.

Jeśli jednak szukać bardzo wygodnego, a niedużego noża do krojenia warzyw i owoców, z nożem uniwersalnym może się zmierzyć tradycyjny nóż kucharza, nazywany Gyuto lub Ko-Yanagi lub specjalistyczny, orientalny nóż do siekania warzyw i owoców – Nakiri, czy Kakugata Usuba względnie Kamagata Usuba.

 

Nóż uniwersalny a mięso z kością

Noże uniwersalne posłużą też, ale tylko w niektórych przypadkach, do luzowania, czyli oddzielania, mięsa od kości. Np. – usuną kość ze schabu. Ale, gdy chcieć z kolei podzielić mięso na porcje, taki mały nóż kuchenny, którego ostrze ma długość od 11 do 16 cm, padnie w przysłowiowych przedbiegach. Za to poradzi sobie bez kłopotu z mniejszymi kawałkami – np. podzieli pierś z kurczaka na kostki, które można potem wrzucić do woka.

 

Do czego nie przyda Ci się nóż uniwersalny

Nóż uniwersalny nie podoła też, siłą rzeczy, krojeniu pieczeni, szynek, czy łososia. To dla niego waga zbyt ciężka, zbyt wielkie gabaryty. Podda się też, biedaczek, w starciu z kapustą, czy innym, równie potężnym warzywem. Z pomocą podążą mu wtedy nóż Santoku, orientalny Chai Dao, czy tasak.

 

Noże uniwersalne, japońskiej marki Miyabi, są dobrymi pomocnikami w kuchni

 

Nóż wygodny do obierania

Niemniej – by jednak nie odbierać nożowi uniwersalnemu należnej mu pozycji, trzeba powiedzieć, że z racji wyjątkowej ergonomii i właśnie niewielkich rozmiarów nada się wyśmienicie do obierania, plasterkowania i odkrawania końcówek warzyw i owoców. Sprawdzi się też w roli noża do oprawienia ryb, zdejmowania skóry i czyszczenia z łusek.

 

 

Sumując. Nóż uniwersalny jest swoistym, kuchennym generalistą. Nie specjalizuje się w niczym, choć z drugiej strony posiada sporo umiejętności. Umie wszystkiego po trochu. Z moich doświadczeń wynika, że noże uniwersalne upodobały sobie, nade wszystko, kobiety i niewielkiej postury mężczyźni. Lubią go za precyzję, za niewielką wagę i swobodę manipulacji. Czyli – ukłony dla noża uniwersalnego, który uniwersalnym nie jest.

Jeśli szukają Państwo jednoznacznej odpowiedzi – mieć go, czy nie mieć w kuchni, trzeba zdecydować, czy gotujący preferuje kuchnię, nade wszystko, warzywną, czy potrzebuje noża do owoców, czy też w jego kulinarnym królestwie dominuje mięso. Trzeba też koniecznie pamiętać o posturze kucharza. Waligóra z Wyrwidębem z nożem uniwersalnym się, nijak, nie dogadają.

 

Zapraszamy Państwa do zapoznania się z pozostałymi częściami Leksykonu noży świata.

 

Krystian Wawrzyczek – specjalista z zakresu żywienia, technik i technologii kulinarnych
Zdjęcia: Miyabi

www.prestizowakuchnia.pl

 

Szukaj nas tutaj:

 

                

 

 

Artykuły powiązane

Jak grillować na żeliwnej patelni marki Staub

Grillowanie na żeliwnej patelni Staub to czysta radość i przeżycie grzechu warte. Smaki i aromaty, jakie się zyskuje, nie mają nic wspólnego z klasycznym, ogrodowym grillowaniem.

Ekspres Diva Bugatti bez tajemnic - czyli genialna kawa i palec wskazujący

Jeden z piękniejszych, designerskich ekspresów do kawy, Diva, marki Bugatti, pozwala się nastawiać, całkiem i dosłownie, jednym palcem. Droga do wyśmienitego espresso jest bardzo prosta.

Patelnie z powłokami nieprzywierającymi kontra patelnie z żeliwa i stali

Dobór patelni, która posłuży przez całe lata, ciesząc podniebienie, nie jest łatwy. Z drugiej strony nie jest też trudny, gdy słuchać rad specjalistów testujących najlepsze patelnie.

AGD Bugatti odnosi sukcesy w kuchniach świata, część 1

Włoska marka Bugatti słynie ze swojego doskonałego, designerskiego sprzętu kuchennego. Największą popularnością cieszą się, bez wątpienia, czajnik Vera i toster Volo.

Demeyere i jego wizja smażenia - 4 typy patelni belgijskiego producenta

Od wielu lat fascynuje nas belgijska marka Demeyere. Jej dorobek, znajomość technologii i jej udział w branży kulinariów dla bardzo wymagających. Dziś o 4 typach patelni Demeyere.

Dwa sposoby na zapiekankę w żeliwnym garnku Staub

Ten, kto nie próbował zapiekanki z żeliwnego garnka, nie wie, co znaczy prawdziwa zapiekanka. Żeliwne naczynia Staub wzmacniają smak i aromat tak, że wszystko rozpływa się w ustach.
}